NTF "BAKS" tomonidan ishlab chiqilgan, xom neft tarkibidagi vodorod sulfid va merkaptanlarni tahlil qilishga mo‘ljallangan sanoat tizimi — bu xom neft va tayyor neft mahsulotlaridagi vodorod sulfid (H2S) hamda yengil tiollar (metil merkaptan — CH3SH va etil merkaptan — C2H5SH) massa konsentratsiyasini texnologik jarayon davomida uzluksiz monitoring qilish uchun mo‘ljallangan ixtisoslashgan o‘lchash yechimidir. Tizim uchuvchan oltingugurtli birikmalarni bevosita texnologik jarayonning o‘zida, real vaqt rejimida baholash imkonini beradi. Bu esa xavfli moddalarni qo‘lda namuna sifatida olish va ularni laboratoriyaga tashish zaruratini butunlay yo‘q qiladi, shuningdek, tizim germetikligining buzilishi oqibatida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan noto‘g‘ri natijalar xavfini kamaytiradi.
Innovatsion ishlash prinsipi va tizim tarkibiy qismlari
Tizim EExdIICT4 portlashdan himoyalanish darajasiga ega bo‘lgan, mustahkam jihozlar majmuasidan iborat:
Patentlangan bug‘ fazali namuna olgichga ega tizim: neft namuna tayyorlash blokidan uzluksiz oqib o‘tadi. Dunyoda o‘xshashi bo‘lmagan va harakatlanuvchi qismlarni o‘z ichiga olmaydigan ushbu o‘ziga xos namuna olgich ichida suyuq (neft) va gaz (bug‘) fazalari o‘rtasida termodinamik muvozanat qaror topadi. Natijada, H2S va merkaptanlarning aniq miqdordagi qismi bug‘ fazasiga o‘tadi.
Sanoat gaz xromatografi ("MAG"): bug‘ fazasi avtomatik ravishda xromatografning kapillyar kolonkasiga yuboriladi, u yerda tarkibiy qismlar yuqori aniqlik bilan ajratiladi.
Yuqori chiziqlilikka ega elektrokimyoviy detektor (ECD): ushbu komponent ajratilgan gazlarning aniq konsentratsiyasini o‘lchaydi. Dasturiy ta’minot belgilangan taqsimlanish koeffitsientlaridan foydalangan holda ma’lumotlarni darhol qayta hisoblab chiqadi va suyuq neft tarkibidagi oltingugurtli birikmalarning haqiqiy konsentratsiyasini aniqlaydi. Asosiy ekspluatatsion afzalliklar
Sarf materiallarini tejash: Xromatografda tashuvchi gaz sifatida oddiy filtrlangan havo ishlatiladi, bu esa qimmatbaho, yuqori tozalikdagi inert gazlar solingan ballonlarni sotib olish zaruratini yo‘qqa chiqaradi.
Yuqori tezlik: To‘liq o‘lchash va ma’lumotlarni yangilash sikli 10 daqiqadan kamroq vaqtni oladi.
Keng o‘lchash diapazoni: H2S uchun 0,5 dan 300 ppm gacha; metil va etil merkaptanlar uchun 2 dan 300 ppm gacha bo‘lib, natijalarning takrorlanuvchanligi 3% dan 6% gacha bo‘lgan barqaror ko‘rsatkichni tashkil etadi. Minimal texnik xizmat ko‘rsatish: Tizim yagona etalon gaz aralashmasi yordamida avtomatik kalibrlashni amalga oshiradi; bug‘lantirish blokida harakatlanuvchi qismlarning yo‘qligi esa tizimning uzoq muddat xizmat qilishini ta’minlaydi.
Oson integratsiya: Ma’lumotlarni korxonaning texnologik jarayonlarni avtomatlashtirilgan boshqarish tizimiga (TJABT) uzatish RS-485 va RS-232 interfeyslari hamda Modbus RTU/TCP protokollari orqali amalga oshiriladi.
Tahlil qilinadigan komponentlar: Vodorod sulfid, etil merkaptan, metil merkaptan
Detektor turi: Elektrokimyoviy detektor (ECD)
Kolonka turi: Kapillyar
O‘lchash diapazoni:
H2S: 0,5 – 300 ppm
CH3SH, C2H5SH: 2 – 300 ppm
Takrorlanuvchanlik: 3% dan 6% gacha (past konsentratsiyalarda)
Tahlil davomiyligi: 10 daqiqadan kam
Portlashdan himoyalanish: EEx d II C T4
Interfeys: RS-485, RS-232, Modbus RTU/TCP